Abafwailisha ukufuma ku sukulu lya pa muulu ilya Chalmers balipeele inshila iipya kabili iyafikapo iya kubomfya ifyuma ukufuma ku mabatiri ya motoka ayabomfya amagetsi. Iyi nshila ilabwesha 100% iya aluminiamu na 98% iya lithiamu ukufuma ku mabatiri ya EV ayabomfiwa. Ici cilacefyako ukuloba kwa fipe ifikankaala pamo nga nikele, kobalti na manganezi. Ici citabo tacakabila amakemiko aya mutengo nelyo ayabipa pantu abafwailisha babomfeshe asidi wa oxalic, asidi na yo isangwa mu bufumu bwa fimenwa.
Ukufika pali nomba, tapali uwali na maka ya kusanga ifintu ifisuma ifya kupaatulako ici cipimo ca lithiamu ukubomfya asidi wa oxalic no kufumyapo aluminiamu onse. Leah Rouquette, umusambi wa PhD mu ciputulwa ca fya kemikali ne fya kemikali pa sukulu lya pa muulu ilya Chalmers, atile apo amabatiri yonse yalikwata aluminiamu, tufwile ukufikapo ukuifumya ukwabula ukuonaula ifyuma fimbi.
Pa ncende ya kufwailishishamo ifyakubomfya amabatiri pa sukulu lya pa muulu ilya Chalmers, Leah Rouquette pamo na Martina Petranikova intungulushi ya kufwailisha balilangishe ifyo iyi nshila iipya ibomba. Icifulo ca kufwailishishamo mwali amabatiri ya motoka ayabomfiwa, kabili mu cipe ca fumo mwali ifintu ifyaonaika mu musango wa mupu uwafiita uwasuntinkanishiwa mu menshi ayasuma – oxalic acid. Leah Rouquette abomfya icaba nge cipe ca kusankanyamo amenshi ne fumo. Nangu ca kutila cilemoneka icayanguka nga ca kuti alepanga kofi, inshila imo ine yalipusanako kabili iyapulintwa nomba line iya sayansi. Ukupitila mu kulungika bwino bwino ukutenta, ukubika amano ku fya kulya ne nshita, abafwailisha bapangiile ifya kulya ifipya ifibomfya oxalic acid, ifya kulya ifishaonaula icalo kabili ifisangwa mu fimenwa pamo nga rhubarb na spinach.
Ifintu fimbi ifya kupilibula amakemiko ya muno nshiku ayabula ubumi filafwaikwa. Ukulundapo, cimo ica fishinte fikalamba mu mibombele ya muno nshiku ni co ukufumyapo ifintu ifyashala pamo nga aluminiamu. Martina Petranikova, uwali Kafundisha wa Ciputulwa ca fya Kemiko na Kemiko Injiniya pa Sukulu Likalamba ilya Chalmers, atile yali ni nshila iisuma iyo ingalenga ukuti kube inshila shipya isha kubomfya ku kubwesha ifintu ku numa no kwafwilisha ukupwisha amafya ayacilikila ukutunguluka.
Inshila sha kubomfya amenshi shileitwa ukuti ukubomfya amenshi. Mu fya kupangapanga ifya cifyalilwa ifya mu menshi, “ifya bufi” ukufuma ku fintu pamo nga aluminum na mukuba filafumishiwapo intanshi, kabili lyene ifyuma fya mutengo pamo nga lithiamu, kobalti, nikele na manganese kuti fyabomfiwa. Nangu ca kuti fye kwashala aluminiamu no mukuba ifinono, inshita ishingi isha kusangulula shilakabilwa, kabili cila nshita ya kupanga ifintu ilalenga ukuti kube ukufuuta. Mu nshila iipya, abafwailisha balyalwike ifyo baleputula kabili batendeke ukulekanshanya lithiamu ukufuma ku aluminiamu. Muli iyi nshila, kuti bacefyako ukuonaula kwa fipe fya mutengo ififwaikwa pa kupanga amabatiri ayapya.
Nangu ni ciputulwa ca bubili ica mulimo—ukusefa umusango wa mfifi—cilaibukisha ukupanga kofi. Nangu ca kuti aluminiamu na lithiamu fyaingila mu menshi, ifyuma fimbi filashala mu “cishima.” Intampulo yakonkapo muli iyi nshila ni iya kupaatulako aluminiamu na lithiamu.
Leah Rouquette atile: “Pa mulandu wa kuti ifi fya mukuba fyalikwata imibele iyapusana nga nshi, twasumina ukuti ukufipatulula takwakabe ukwakosa. Martina Petranikova atile: “Apo iyi nshila kuti yabomfiwa na pa cipimo cikalamba, tusubila ukuti ikabomfiwa mu fya makwebo mu myaka ileisa.”
Ibumba lya bafwailisha ilya kwa Martina Petranikova lyali no kufwailisha pa lwa kubomfya ifyuma mu mabatiri ya lithium-ion pa myaka iingi. Ibumba libombela pamo na makampani ayabomba mu kubwesha amabatiri ya motoka aya maka kabili ni cibusa mu milimo iikalamba iya R&D pamo nga amamotoka ya Volvo ne milimo ya Nybat iya Northvolt.
Ilyashi lyalundwapo pa lwa kufwailisha: Ilyashi lya sayansi ilya kuti “Ukubwesha umulilo ukufuma ku mabatiri ya motoka ya mulilo: ukupanga no kulenga umulilo ukubomba bwino ukubomfya oxalic acid nga ca kuti umulilo ulefumamo” lyalembelwe mu lupapulo lwa kuti “Ukusalapula no Kusangulula Amano.” Uku kufwailisha kwacitilwe na Leah Rouquette, Martina Petranikova, na Natalia Vieceli ukufuma ku ciputulwa ca fya kupangapanga ne fya kupangapanga pa sukulu lya pa muulu ilya Chalmers. Uku kufwailisha kwapeelwe indalama ku cilonganino ca maka ica ku Sweden, ku cilonganino ca ma battery ica ku Sweden na ku Vinnova, kabili uku kwesha kwacitilwe ukubomfya amabatiri ya mamotoka ya Volvo ayabomfiwa kale ayapangwa na Stena Recycling na Akkuser Oy.
Tulapulinta amalyashi ayengi aya benshi ukufuma ku baishiba ifya kucita ifyapusanapusana. Iyi e akaunti yesu kuli aba bantu abaibela, amabuumba, ifilonganino na makampani.
Amato yakaba ayafuuka, ayacepako ukuonaula, ayafumya imipashi iinono kabili ayabomba bwino. Umuntu onse akapola...
Lembesheni ku lupapulo lwa cila bushiku ulwa pa email. Nangu ukutukonka pa lyashi lya Google! Ukupilibula konse ukwa fya sayansi kuli na ba ntungulushi abapya...
Mupepi na nomba, ibumba lya Jefferies, limo ilya mabanki yakalamba aya kubikamo indalama mu US, lyanjitile ukulanda na bashimakwebo babo aba calo conse, ababikamo indalama mu filonganino...
Lembesheni ku lupapulo lwa cila bushiku ulwa pa email. Nangu ukutukonka pa lyashi lya Google! Ukubilisha Ukubika Amali mu Mabatiri ayapangwa ku America...
Insambu shakupanga © 2023 Ubuteko bwa Busaka. Ifyasangwa pali iyi ncende fya kusekesha fye. Ifishinka ne fyo abantu balanda pali iyi webusaiti te kuti fisuminishiwe kabili te kuti filangishe imimwene ya CleanTechnica, bakwate, abapeela indalama, ababomfi ba iko nelyo ifilonganino ifinono.