Amafya ya mu ncende pamo nga ukucinja kwa miceele, ukucepa kwa fikwatwa fya mu mpanga, ukuloba kwa misango ya fimenwa, ukuonaula kwa pulasitiki no kuonaula ifimiti filekulilako mu calo conse pa mulandu wa kufula kwa bantu.
Umupashi wa kaboni daioksaidi (CO2) umupashi wa iyilenga iyibala kabili eulenga sana ukwaluka kwa miceele. Mu cishinka ici, inshila iyaishibikwa nga “ukupanga ifya kulya ifya kupangapanga (ukucefyako ifya kupangapanga ifya CO2)” kuti yapanga ifya kulya fya kupangapanga ifya mafuta na kemikali ukufuma ku CO2, amenshi na maka ya kasuba, nga fintu fye ifimenwa ficita. Pa nshita imo ine, na kabili balacefyako ukufumya kwa CO2, pantu CO2 ilabomfiwa nge fya kulya fya kupanga amaka ne fya kupangapanga ifya kemikali. Eico, ukupanga ifya kulya ifyapangwa ku lubuuto kwamonwa nga cimo ica fyakupangapanga ifya nomba line ifya katapa-katapa.
MOFs (Imipangile ya fyakupangapanga ifyakupangapanga) ni fipe ifyakwata amabumba ya fyakupangapanga ifyakupangapanga ne fyakupangapanga ifyakupangapanga. Kuti fyakonkwa pa mulingo wa molekyulu mu cipimo ca nanometer kabili kuti fyakwata incende iikalamba iya pa muulu. Pa mulandu wa ifi ifintu, MOFs kuti yabomfiwa mu kusunga umulilo, ukupaatulako, ukusenda ifyuma, ukucincimusha, ukutwala umuti, ukuwamya amenshi, ifipimo, ifipimo, ifipimo, na fimbi.
Amatontonkanyo ya cipimo, ku lubali lumbi, ni fintu ifinono nga nshi (0.5-9 nm) ifyo imibele yafiko iya menso ilakonka amafunde ya cipimo ca kemikali na imipangile ya cipimo. Ifi fipe fiitwalo “amaatomu ayapangwa nelyo amamolekyu yapangwa” pantu cila katonshi ka quantum kakwata fye amaatomu nelyo amamolekyu ayanono nelyo amakana ayanono. Mu misango iyi iya bukulu, amaka ya ma electron tayakonkanyapo kabili yalipaatukana pa mulandu wa cintu cimo icaishibikwa nga ukukanshika kwa quantum. Muli iyi nshita, ubutali bwa mabimbi aya lubuuto ulufuminemo bukashintilila pa bukulu bwa tudodo twa quantum. Aya utudodo utwa quantum kuti twabomfiwa na mu fyakupangapanga ifyakupangapanga pa mulandu wa maka yabo ayakulisha aya kunwa ulubuuto, amaka yakupanga ama exciton ayengi ne ncende iikalamba iya pa muulu.
Fyonse fibili MOFs na utudodo twa quantum fyapangilwe mwi samba lya cilonganino ca sayansi iya katapa-katapa. Kale, balibomfeshe bwino bwino ifipe ifya MOF ifya misango yalekanalekana pa kupanga asidi wa formic nga icakubomfya icaibela icakupanga ifyakupangapanga ifyakupangapanga. Nalyo line, ifi ifilenga ifintu ukubomba bwino fyaba mu musango wa buunga kabili ifi ifilenga ifintu ukubomba bwino fifwile ukulonganikwa ukupitila mu kusefa muli cila nshita. E ico, apo ifi fintu tafyakonkana, fyalyafya ukubomfya ku kubomfya kwa mu fya makwebo.
Mukwasuka, ba Tetsuro Kajino, ba Hirohisa Iwabayashi, na ba Dr. iyo kuti yabomba ukutwalilila mu fyakubomfya ifyakupangapanga. Pa numa ya kupwisha ukupanga ifya kulya ifyapangwa, amenshi ayakwata formic acid kuti yafumishiwapo, kabili amenshi ayapya ayasuma kuti yabweseshiwamo mu cipe pa kuti yatendeke ukupanga ifya kulya ifyapangwa.
Asidi ya formiki kuti yapyana mu cifulo ca mafuta ya haidrojeni. Ici cimo icalenga ukuti ifintu fibe bwino mu calo conse ca kuti haidrojeni e atomu umunono sana mu mulu, e co caliba icakosa ukuisunga, kabili ukupanga icipe ca haidrojeni icakwata amaka ya kufimbapo ifintu ifingi kukaba ukwa mutengo nga nshi. Ukulundapo, umupashi wa haidrojeni kuti wapuupuutuka kabili kuti walenga umuntu ukuba no busanso. Apo formic acid ni menshi, cayanguka ukusunga nga mafuta. Nga cakabilwa, asidi wa formic kuti abomfiwa ku kulenga ukupanga kwa haidrojeni mu cifulo. Ukulundapo, asidi ya formic kuti yabomfiwa nge fya kupangapanga ifya misango yalekanalekana.
Nangu cakuti ubusuma bwa fyakupangapanga ifyakupangapanga bwacili ubunono, ubuteko bwa Green Science Alliance bukatwalilila ukulwisha pakuti ubusuma bwabo bube bwino pakuti bube ne mibombele iyalinga iyakupangapanga ifyakupangapanga.