Ifyasuko fyesu fyalimonwa kabili fyacetekelwa ku babomfya kabili kuti fyafikilisha ukutwalilila ukukula kwa fya ndalama ne fya mu mikalile ifya kufwaya ifya kupanga ifya kulya ifya kupangapanga ifya kupangapanga ifya kupangapanga ifya kupangapanga ifya kupangapanga ifya kupangapanga. Tuli pano ukulolela ifibusa mu calo conse!
Amasuko yesu yalimonwa kabili yacetekelwa ku babomfya kabili kuti yafikilisha ukutwalilila ukukula kwa kufwaya kwa ndalama no kwa mu mikalile ukwa , Imisango iingi iya fipe ifyapusanapusana yalipo pa kuti mwingasalapo, kuti mwacita ukushita pa ncende imo pano. Kabili amaoda ayapangwa ku muntu umo umo yalisuminishiwa. Amakwebo ya cine cine ya kusanga imibele ya kucimfya, nga ca kutila kuti cacitika, kuti twatemwa ukupeela ukwafwilisha ukucilapo ku bashita. Ukupokelela bonse abashita abasuma ukulanshanya ifyebo fya fipe na ifwe!!














Ukubomfya kwa mushili wa menshi mu fya sayansi kwatendeke mu nshita sha ku kale. Mu senchari yalenga 3 BCE, kasambilisha wa fintu uwa ciGriki uweshina lya Theophrastus alondolwele ifyo asidi ya acetic yasuntinkanishishe ne fya mukuba pakupanga amalangi ayabomfiwa mu fyakupangapanga, ukubikapo na lead iyabuuta (ukusankanya kwa mukuba) na verdigris (ukusankanya kwa munyo wa mukuba, ukubikapo na umukuba acetate). AbaRoma balepika umwangashi uwauma mu fipe fya mulopa pa kuti bafumye umuto uwasuma uwaleitwa sapa, uwalekwata shuga wa mulopa (umulopa wa lead acetate). Ici calengele ukuti kube ukusansa kwa busungu bwa lead mu kati ka bakankaala ba ku Roma. Mu mwanda wa myaka uwalenga 8, umusambi wa fya mipashi uwa ku Persia Jabir ibn Hayyan abomfeshe ukufuuta umukaka ukufuma ku mukaka.